TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Mardin İl Temsilcisi Önder Değer yönetim kurulu adına yaptığı açıklamada, Kasım ayının ilk üç haftasında 750’den fazla kişinin gıda zehirlenmesi şüphesiyle hastaneye kaldırılması, Türkiye’de gıda güvenliği krizini yeniden gündeme taşıdığın söyledi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası, artan vakaların temelinde denetim eksikliği ve hijyen ihlalleri olduğunu belirterek acil önlem çağrısı yaptı.
Türkiye’nin birçok ilinde okul yemekhanelerinden restoranlara, yurtlardan kermeslere kadar uzanan geniş bir alanda yaşanan gıda zehirlenmeleri, gıda güvenliğinde ciddi zafiyetleri ortaya koydu. Samsun, Karabük, Kayseri, Rize, Bursa, Trabzon, İstanbul, Gümüşhane, Adıyaman, Sakarya, Gaziantep ve Kocaeli’de yaşanan vakalarda yüzlerce kişi hastaneye başvurdu.
TMMOB Gıda Mühendisleri Odası tarafından yapılan açıklamada, yaşanan zehirlenmelerin “tesadüf” olmadığı vurgulanarak şu ifadelere yer verildi:
“Temel neden gıda güvenliği ilkelerine uyulmaması”
Odaya göre toplu tüketim alanlarında artan maliyet baskısı nedeniyle düşük kaliteli ürün kullanımı, soğuk–sıcak zincirin kırılması, hijyen kurallarına uyulmaması, yetersiz dezenfeksiyon, eğitimsiz personel, teknik personel eksikliği ve uygunsuz üretim koşulları zehirlenme vakalarının başlıca nedenleri arasında yer alıyor.
Özellikle restoran, lokanta, büfe ve fast food noktalarında çapraz bulaşmaya yol açan üretim süreçleri ile personel ve ekipman hijyenindeki sorunların tehlikeyi büyüttüğü ifade edildi.
“Denetçi ve gıda mühendisi sayısı artırılmalı”
Açıklamada, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın gıda üretim ve tüketim alanlarında denetimleri risk esaslı yürütmesi gerektiği vurgulanarak, mevcut denetim sayısının artmasına rağmen denetçi sayısının artmamasının etkinliği azalttığı belirtildi. Oda, denetim ekiplerinin güçlendirilmesini ve ekiplerde gıda mühendisi sayısının artırılmasını istedi.
Zorunlu eğitim ve belge önerisi
Gıda Mühendisleri Odası, hazır gıda sunan işletmelerin açılabilmesi için sektör temsilcileri ve çalışanlara zorunlu gıda güvenliği eğitimi getirilmesini önerdi. Sınav ve belgeye dayalı bu eğitimin, düzenli aralıklarla yenilenmesi gerektiği ifade edildi.
Açıklamada ayrıca küçük ölçekteki işletmelerin teknik gözetim dışında olduğuna dikkat çekilerek gıda danışmanlığı sisteminin hayata geçirilmesi çağrısı yapıldı.
“Kamu kurumlarında gıda mühendisi zorunlu olmalı”
Zehirlenme vakalarının sık görüldüğü okul, yurt, cezaevi, askeri birlikler ve üniversite yemekhanelerinde iç kontrol süreçlerinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Oda, bu kurumlarda gıda mühendisi bulundurulmasının zorunlu hale getirilmesi gerektiğini belirtti.
“Cezalar caydırıcı değil, firmalar isim değiştirip faaliyet sürdürüyor”
Gıda güvenliğini zayıflatan en önemli etkenlerden birinin de yaptırımların yetersizliği olduğuna dikkat çekildi. Bazı firmaların ceza aldıktan sonra isim değiştirerek faaliyetlerine devam ettiği belirtilerek, bu durumun önüne geçmek için Gıda İhtisas Mahkemelerinin kurulması önerildi.
“Güvenli gıda bir insan hakkıdır”
Açıklamada, güvenli gıdaya erişimin temel bir insan hakkı olduğu hatırlatılarak, gıda güvenliğinin sağlanmasının başta hükümet olmak üzere tüm yetkili kurumların asli sorumluluğu olduğu vurgulandı.
TMMOB Gıda Mühendisleri Odası, toplum sağlığının korunması için gerekli düzenlemelerin bir an önce yapılması çağrısında bulundu.