USD 7,0000
EUR 9,0000
USD/EUR 1,20
ALTIN 400,00
BİST 1.000
Semih Hocaoğlu
Semih Hocaoğlu
23-09-2019

MARDİN´DE YEREL MÜZİK VE YEREL SANATÇILAR

       Olumsuz yaşam koşullarının insanları adeta bunalttigi bugünlerde ; genelde Turkiye ve yerelde Mardin üzerinde oluşan ölü toprağını biraz olsun dağıtma düşüncesiyle değişik bir konu üzerinde odaklanalim istedim. Geride bıraktığımız yıllara doğru yapacağımız bir gezintiye 50´li yıllardan bu yana Mardin´in yerel müziğini ve bu müziği icra edenlerin dünü ve bugününu yazmak ve paylaşmak istedim.

       Hatirladiklarimiz doğrultusunda : 50´li yılların müziği aile toplantılarında ve dost meclislerinde Tume ve Cemil kardeslerin içinde bulunduğu Miksi Rezzuk ekibinin icra ettikler.  "Meşk" çalışmalarıyla hayat bulurdu. Sihirli kemaniyla Tume´nin, cumbusuyle Cemil´in taksim ve pesrevleri eşliğinde Hafız Abde ve Kermo Zeyid doyumsuz parçalarını okurdu. Her iki güzide müzisyenin kendilerine özgü yorumları icra ettikleri parçalara ayrı bir letafet kazandirirdi. Özellikle hicaz, bayati, saba ve iraki makamlar hakim olduğu yerel müzik icracilari arasında Hacı Ahmet El Beg ve daha sonraları Hafız Kemal, Mehmet Halit, Mehmet Ürün ve Hıdır İskaba gibi isimler yer aldı. Adı geçen her bir değerli sanatçının özelliği bulunurken; çok güzel bir ses ve nefese sahip olan Kermo Zeyid´in bir dost meclisinde sabaha kadar süren meşk sonrası minarenin serefesine çıkıp mikrofonsuz bir şekilde saba makamında okuduğu sabah ezanını dinleyen bir gayri müslim vatandaşın etkilenerek müslüman olduğu halen rivayet edilmektedir. Sırası gelmişken ; ses cihazlarının ve mikrofonun olmadığı o yıllarda müezzinler şimdi olduğu gibi bulundukları yerden değil, her namaz öncesi minarenin serefesine çıkar dolana dolana ezan okurdu .

         Bir sonraki jenerasyonda Edip El Saaci, İsmail Melle Refik, Cebrail Kilimci ve Fikri Şebo gibi isimler unutulmazlar arasında yerini aldı. Hiçbiri ticari amaç gütmeden müzik yapmasına rağmen; bazen trajikomik olayların da yaşandığı oluyordu . Mardin´de gazeteciliğe başladığım yıllarda yazdığım ilk gazete Yeni Mardin´in sahiplerinden olan Cebrail Kilimci bir dost meclisinde kendi çaldığı cümbüş eşliğinde söylediği parcalar; anı kalması düşüncesiyle zamanın makaralı teypine kaydedilir. Sonraki yıllarda kim olduğu anlaşılmayan biri tarafindan kopya edilerek elden ele dolaşmaya başlar. Çok fazla beğeni alan bu kaset kasetcilerin de eline geçerek kopyalana kopyalana satışa sunulunca ciddi manada bir satış ta sağlanır. İstanbul´da yaşamakta olan Cebrail Kilimci Mardin´e gelir ve Kerim Varlık arkadaşımızın kasetci dükkanına gelerek kendini tanitmadan Mardin müziği ile ilgili kaset almak istediğini söyler. Birkaç kasetten sonra elinde çok güzel bir kaset daha olduğunu ve bunu herkese vermek istemediklerini söyleyen kasetci Cebrail´e kendi kasetini dinletir. Parasını vererek kaseti satın alan değerli insan kendini tanıtır, hukuki yollara basvurmayacagini söyleyerek kasetin satisini durdurmasını ister.

      Mardin yerel müziği ve yerel sanatçıları 60´li yıllar sonrası bir başka boyuta dönüşür. O ihtişamlı makam ve usul içeren parçalar yerini başka bir müzik türüne bırakır, tamamen müzik aşkına dostlar arasında amatörce müzik yapanlarin yerini düğünlerde profesyonel olarak müzik yapanlar alir. Eskilerden kalan İsmail Melle Refik, Hile, İsmail Tayre, Necat Cumbuscu, Aziz Cumbuscu, Aziz Kelleci, Silah Cigliko, Zeyni Tal´o gibi şahsiyetlerin oluşturduğu birkaç ekibi yerel düğünlerde ve özel toplantilarda görmeye başlıyoruz. Şimdilerde olduğu gibi belli bir ücret karsiligi, çoğu dolar olan bahsislerle yetinmeyip ayrıca cihaz ücreti isteyenlerin aksine; düğün sahibinin vereceği mütevazı ücret ve davetlilerin atacağı paranin sadece %10´unu bahşiş alabilen bir müzik ekibi ... Üstelik sabah gün doğmasına kadar çalan bir ekip...

        Mardin´in yerel müziğine büyük katkılar veren Mihail´i anmadan geçmek hem kendisine büyük haksızlık olur, hem de sözde müzik yapacak diye kafiye oluşturmak adına bir takım kelimeleri ardarda siralayarak gülünç birşeyler söyleyenlere örnek olur. Dinlemeye doyum olmayan o güzelim eserlerin yanına müzikle ilgisi olmayan bazı söz dizelerini yan yana getirip her ikisini yerel müzik olarak anmak büyük haksızlık olur. Düşünebiliyor musunuz; başka bir ilden misafiriniz var ve kendisiyle bir düğüne gidiyorsunuz. Herkes pür neşe devam ederken oyun havaları eşliğinde herkes pistte doyasıya eğleniyor. Bu arada misafiriniz kulakları bayağı rahatsız eder yukseklikteki parçanın sözlerinin ne anlama geldiğini sorunca vereceğiniz cevabı vermek için dakikalarca duraksiyorsunuz. Tabii nasıl anlatacaksiniz?
" Habbeytuli vehde
Beyte el izbele
İmked leroh u eci
İtseyli rezele " Söyleyin bakayım;
adamın biri bir kız sevmiş, evi coplukteymis, her gidip geldiğinde kendisini rezil ediyormus.
Bu müthiş aşk daha anlamlı ve duygulu bir şekilde ifade edilemez miydi?....

        Bir de Reyhani diye bir oyun havası var Mardin´in . Gizem dolu, duygu dolu, estetik dolu. Hakkıyla oynayanin oynarken, izleyeni izlerken kendinden geçtiği, mest ettiği bir oyun havası. Başlı başına bir hüner, bir yetenek isteyen oyun havası. Belli ozellikler taşıyan bu müstesna oyun havası ne yazık ki deformasyona ugratilmaya çalışılıyor. Belli kaliplardaki bu eser acayip kalıplara sokuluyor. Reyhani´de busu, şalvar, yelek, sekiz köşe kasket şapka yoktur. Nereden çıktı bilinmez. Reyhani bir veya iki kişi tarafından oynanır. Reyhani´nin kendine özgü kıyafeti; beyaz gömlek, ütülü lacivert pantolon ve boyalı siyah ayakkabidir. Reyhani oynayayım derken; acayip giysiler giyip elini kolunu sallayip oturup kalkanları izlerken üçü de rahmetli olmuş Halil Özden(Esved), Cemil Yücesoy(Cem´e) ve Mahmut Gokceglu(Miho)yu yad ediyor ve rahmetle anıyorum.
Reyhani konusu açılmışken Mardin´in efsane Vali´si saygıdeğer Temel Koçaklar Vali´den bahsetmeden olmaz diyorum. Hanımefendi ile birlikte Reyhani´yi o denli çok seviyordu ki; Muğla Valiliğine atandiginda Reyhani´yi Dalaman Havaalanında caldirma sözü vermişti.

SİZİN DÜŞÜNCELERİNİZ?
@
Semih Hocaoğlu

Semih Hocaoğlu

DİĞER YAZILARI Ezanı Kim Susturdu? 13-06-2021 19:08 Kaybolan Efsaneler 05-06-2021 21:36 Mardinspor'dan Haber Var 30-05-2021 17:45 Amacından Uzak Grup Toplantıları 27-05-2021 06:55 N E R E D E N N E R E Y E E E.. 17-05-2021 22:04 Ö Z E N E D A V E T !... 10-05-2021 08:34 Neler Oluyor Bize? 08-05-2021 21:24 SAÇMALIKLARDAN SEÇMELER 07-05-2021 20:13 Bakım Masrafları Yük Oluyormuş... 20-01-2021 10:19 Ali Yazar, Veli Bozar! 29-01-2021 10:17 Keşke Yanılan Ben Olsam ... 02-02-2021 10:15 Beyin bilmesin, beynin bilsin! 11-02-2021 10:12 Bugün Günlerden Mardinspor! 19-02-2021 10:07 Akılla Alay Etmek 26-02-2021 10:05 Diriye Yoksa, Ölüye Biraz Saygı 10-04-2021 21:10 Her Görüş, Her Fikir Saygıdeğerdir 28-10-2020 08:03 R İ T U E L İ S T T I P 22-10-2020 21:24 Aranan Kan Bulunmuştur! 09-10-2020 08:18 Yeter ki benim olsun, Küçük olsun 30-09-2020 09:05 Ekonomik Seyrusefer 20-09-2020 19:39 Mardin Ziraat Fakültesi Senin Hakkındır 10-09-2020 07:41 Şiddetle Kınıyorum 06-09-2020 22:01 Mardin'e Özlem 28-08-2020 07:29 Atışma! 22-08-2020 14:13 Bugün Günlerden Mardinspor 12-08-2020 19:51 Bundan iyisi, Şam'da Kaysı 29-07-2020 08:17 Sessiz Çığlık 22-07-2020 23:17 Şehiriçi Mektup 15-07-2020 10:17 DEDAŞ Şartel İndirince, Çiftçinin Sigortası attı 03-07-2020 13:48 Adalara Bir Yar Gider Bizlerden 24-06-2020 23:20 Mardin'de Valiliğin Dünü ve Bugünü 19-06-2020 05:56 Elektrik, Şimdi de su 10-06-2020 07:06 Bilmem fark edeniniz olmuş mu 05-06-2020 15:40 Kursak Ve Barsak Arasındaki Trafik 15-05-2020 12:25 SUÇ VE CEZA 02-05-2020 16:20 Bayramı Bayram gibi yaşa(ma)mak 24-04-2020 03:43 Hakem Gözlük Tak! 16-04-2020 11:39 Yanlış yapıyoruz arkadalar 15-03-2020 09:00 Temsilde Kadın 19-02-2020 22:56 HAYATIN GERÇEKLERİ, YAŞAMIN KOŞULLARI, YATAK ODALARINDA DEĞİL 15-01-2020 09:50 ?Çılgın Proje? ve ?Aklı Başında Proje? 29-12-2019 09:25 MAZIDAĞI ve FOSFAT 12-12-2019 18:33 Mardin ve Arapça 26-09-2019 11:38 MARDİN´DE YEREL MÜZİK VE YEREL SANATÇILAR 23-09-2019 06:57 NEREDE O ESKİ BAYRAMLAR 28-07-2019 10:26 SECİMİ KAZANAN - SECİMİ KAYBEDEN 25-06-2019 12:14 MARDİN´İ TANITANA, MARDİN´E HİZMET EDENE "ONUR ÖDÜLÜ" 27-04-2019 07:58 BİRLİKTE YÖNETMEK VE BELEDİYE MECLİSİ 28-03-2019 07:46 YARIN 8 MART HANGİ KADININ GÜNÜ 07-03-2019 18:38 BİR EL VAR, VATANDAŞIN CEBİNDEN ÇIKMAYAN 20-08-2018 09:06 CHP´DE KAZAN KAYNIYOR 09-07-2018 09:32 Seçimin Ardından 28-06-2018 13:06 Spor hem araç,hem amaçtır. 31-05-2018 13:25 Siyasette Yeni Anlayış? 18-05-2018 00:15 Sebep Sonuç " İlişkileri İle Elektrik enerjisinde Kayıp-kaçak" 19-03-2018 08:25 Elektrikte Kayıp-Kaçak! 20-02-2018 23:01 Geçmiş Zaman Hikayesi... 13-02-2018 09:23 65 Yaş Yolun Yarısı Mı? 31-01-2018 00:27 Mardin´de Mutlu Olmak.. 29-01-2018 21:57
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
TAKIMOPuanAV.
1Beşiktaş4084+45
2Galatasaray4084+44
3Fenerbahçe4082+31
4Trabzonspor4071+13
5Sivasspor4065+11
6Hatayspor4061+9
7Alanyaspor4060+13
8Fatih Karagümrük4060+12
9Gaziantep FK4058+8
10Göztepe40510
11Konyaspor4050+1
12Başakşehir FK4048-12
13Çaykur Rizespor4048-16
14Kasımpaşa4046-10
15Yeni Malatyaspor4045-4
16Antalyaspor4044-14
17Kayserispor4041-17
18BB Erzurumspor4040-24
19MKE Ankaragücü4038-19
20Gençlerbirliği4038-32
21Denizlispor4028-39
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
13.05.2021
ANKET VAKTİ TÜMÜ
Sosyal medyaya mı internet medyasına mı güveniyorsunuz?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
ARŞİV ARAMA