Yazları Serin Kışları Sıcak: Abbaralar

Yazları serin kışları ise sıcak olan tarihi abbaralar adeta Kadim şehir kimliğini taşıyor. Kimi vakit bir evin altından geçen Abbaralar, Mardin’in binlerce yılık gövdesinde kan dolaşımını sağlayan damlara benzetilir.

Mardin’in sokaklarını adeta birbirlerine bağlıyor

Abbaraların kentin kalbi olduğunu belirten Mardin artuklu Belediye Başkanı Abdulkadir Tutaşı,” Kentte yakın zamana kadar 106 olan abbaranın bulunduğunu belirterek, bu sayı son 80 yılda 57'ye düştüğünü söyledi.

Abbaralar, şehrin doğal klima görevini üstlendiğini belirten, Tutaşı,” Yazın çok serin, kışın da çok sıcak oluyor. Esnaf ve vatandaşlar yazın serinlemek için kendilerini abbaralar atıyor. Kışında yağmurdan korunmak içinde vatandaşlar buraları kullanıyor. Bunlar evlerimizin de geçişidir. Neredeyse evimizin bir temelidir, terasıdır. O teras da Mezopotamya Ovası'na bakar. Bu apayrı bir güzelliktir. Bunların korunması gerekiyor" dedi.

Antik kent Mardinin gizemli yapıları; abbaralar

Tarihi sokakların üzerinde, altta geçit bırakılarak inşa edilen ve kentte yakın zamana kadar 106 tane bulunan abbaraların çoğu yıkıldığını ifade eden başkan Tutaşı,” Yükseklikleri 1,5 metre ile 5 metre arasında değişen abbaraların sayısı, bu nedenle 57'ye düştü. Birçok abbaranın üzerinde teras var. O teraslar da Mezopotamya Ovası'na bakar. Bu apayrı bir güzellik, kent olarak tarım ve taşımacılıktan eskisi gibi kazanamıyoruz. Dolayısıyla bundan sonra turizme yönelmeliyiz. Abbaralar da ilimize turist çekecek en önemli mimari yapıtlar arasında bulunuyor. Biz bunları korumaya çalışıyoruz. Bizden sonraki nesiller de korumalıdır" diye konuştu.

Geçmişte abbalar güvenlik amacıyla kullanılmış

Abbaraların kentin en önemli ve sıra dışı mimari yapıtlarından olduğunu kaydeden Başkan Tutaşı şöyle konuştu,” "Bu abbaraların tarihi, kentin kuruluşuna kadar uzanıyor. Artukluların, Osmanlıların, kısaca kim burada yaşamışsa onların bunlarda bir harcı var. Abbaralar, geçiş yolu ve güvenlik için yapılmış. Aşağıdan gelecek bir tehdidin veya bir geçişin önünü kesmek için yapılmış. Burada bir teraslama sistemi var. Her bir abbaranın 3-5 metre aşağısında bir başka abbara var. Bu bir kademe geçişi olarak görülüyor. 5 metreden 25 metreye kadar uzanan abbaralarımız var. Yükseklikleri 1,5 ile 5 metre arasında değişiyor. Bunlar geçmişte insanlarımızın, atalarımızın yaşadığı dönemdeki geçişlerini kolaylaştırıyordu" diye konuştu

Yakın zamana kadar 106 abbaranın varlığından söz eden Başkan Tutaşı, şunları söyledi:"Ama ne yazık ki yıkılarak ya da çökme sonucu bunların hemen hemen yarısını kaybettik. Sayı olarak 57 tane kaldı. Bunlar koruyabildiklerimiz. Bunlar evlerimizin de geçişidir. Neredeyse evimizin bir temelidir, bir terasıdır. Bunların korunması gerekiyor. Elimizden geldiğince bunlarla uğraşıyoruz. Ara sıra bunlardan bazıları tabi ki zarara uğruyor, uğratılıyor. Biz bunları engellemeye çalışıyoruz. İnşallah bundan sonra hiçbir zarar görmeyeceklerdir. Bunlar ağırlıklı olarak Savurkapı ve Şar ve Şehidiye mahallelerinde var. Burası bir geçiş yolu. Bunlar Şanlıurfa'da da var ama onlar abbara demiyor 'aba altı' diyorlar. Bunlar bizim için abbara. Bizim özümüzde abbara olarak geçiyor. Bunları korumamız lazım. Allah razı olsun, bundan birkaç yıl önce İstanbul Büyükşehir Belediyesi bunların 40 tanesini onardı. Biz de korumaya çalışıyoruz. Bizden sonraki nesillerin de koruması lazım. Çünkü kaybolmaması gereken bir kültürdür. Mardin anlatılmakla anlaşılmaz. Mardin yaşanmadan anlatılmaz. Mardin'de yaşayacaksın, göreceksin, gezeceksin. Bu sokakları gezmeden Mardin'in neresini görmüş olacağız. Geçerken bir resim çekmekle Mardin tanıtılmaz. İnsanlarımıza buyurun gelin diyoruz. Şimdi bizim Güneydoğu'da özellikle kentimizde tek kurtarıcımız turizm. Bundan sonra bizi ayakta tutabilecek, çocuklarımızın geleceğini sağlayabilecek, ilimizi koruyabilecek, ülkemiz için bir giriş kapısı olacak bir kent Mardin."