USD 7,0000
EUR 9,0000
USD/EUR 1,20
ALTIN 400,00
BİST 1.000
Ceylan Alkan
Ceylan Alkan
03-04-2019

SOFİE´NİN DÜNYASI

             1952 yılında Oslo´da dünyaya gelmiş olan yazar Jostain Gaarder, Oslo Üniversitesi´nde felsefe tarihi üzerine lisans eğitimi aldıktan sonra felsefe öğretmenliği yapmıştır. 1991 yılından itibaren ise tüm vaktini yazarlığa ayırmıştır. Aynadaki Muamma, Portakal Kız, Acaba, Maya, Orada Kimse Var mı?, Pireneler´deki Şato başlıca eserlerini oluşturmaktadır. Sofie´nin Dünyası ile büyük çıkış yapan yazar, bu eserinde felsefeyi öğrencilere ve genç kuşaklara en iyi şekilde nasıl öğretebilirim düşüncesinden hareketle yazmış olup, eser didaktik dili olan bir roman havası taşımaktadır. Ayrıca bu romanında yazar; felsefenin doğuşunu, gelişimini ve zaman içerisindeki ilerleyişini ?roman içinde roman´ kurgusu içerisinde okurlarına sunmuştur.

 BAZEN İNSAN ANLAMAZ, ANLAŞILMADIĞI GİBİ

             Felsefi bir roman kitabını tanıtmadan önce sanırım felsefenin tanımını yapmak yerinde olacaktır. Felsefe, etimolojik olarak Yunanca ?seviyorum", ?ardından gidiyorum", ?arıyorum? gibi anlamlara gelen ?phileo? sözcüğü ve ?bilgi", ?bilgelik? anlamlarına gelen ?sophia? sözcüğünün birleşiminden oluşur ve sözcük anlamı olarak; ?bilgelik sevgisi? ya da ?bilgi sevgisi" anlamı taşır.  

             Doğrusunu söylemek gerekirse, lise yıllarımdan bu yana felsefe veya felsefi roman okumak bana oldukça uzak geliyordu. Bilmiyorum, belkide sofistike terimlerin ifade yoğunluğunun beynimde bir karmaşa oluşturma ihtimalini yok ediyordum. Yaklaşık altı yüz sayfa olan kitabın sayfalarını okumaya başlarken ürkmüş olsam da, yanıma azık olarak fazlaca sabır almam gerektiğinin farkındalığıyla; kendimi aştığımı da itiraf ediyordum kendime; hayretle? Felsefe sevenler için insanın kafasında  detaylandırabileceği felsefi noktaların zekice bir kurguyla düzenlenmiş oluşu kitabı cazip hale getiriyor.

             Dünya aslında çoğu zaman kolayca cevaplanamayacak sorularla doludur. Bu gibi durumlarda insanın karşısına üç seçenek çıkar; ya bilmeye değer şeyleri öğrenebilmek adına gayrete girişir, veya biliyormuş gibi yaparak kendini ve dünyadaki herkesi kandırabilir, ya da gözlerini bu sorulara kapayıp görmezden gelebilir ki; son iki seçenek de insanı yanılgıya düşürebilir çünkü bu tarz yaklaşımlar insanı ya haddinden fazla emin ya da iyice vurdumduymaz kılar. Bana soracak olursanız orta yolu tutmanın her zaman faydalı olacağı kanaatini taşıyorum.

             Felsefeye ilgi duyan kişiler daha doğru bir tabirle; filozoflar, genelde az şey bildiklerini düşünerek bundan müthiş şekilde rahatsızlık duyarlar. Bununla beraber ?anlamadıkları´ pek çok şey olduğunu da kabuldeler. Bunun huzursuzluğunu hep taşıyor olmalarından dolayıdır ki, öğrenmeye  ve araştırmaya karşı doyumsuzluk hissederler... Bu bakış açısıyla Jostain Gaarder yazdığı romanındaki hem baba hem de filozof rolüyle kızının okulda aldığı felsefi eğitimi yeterli bulmayıp, yurt dışında bulunmasına rağmen  kızının uzaktan araştırma, sorgulama ve aynı zamanda öğrenme yetisini geliştirmeyi esas almıştır.

              Yazar, aslında kitaptaki ana fikri oluşturan Goethe´nin; ?Üç bin yıllık geçmişinin hesabını yapamayan insan, günübirlik yaşayan insandır? cümlesiyle romana giriş yapıyor. Zira kitap bu döngü üzerine kuruludur da diyebiliriz.

               Tüm hikaye, insanın kim olduğunu aramasıyla başlıyor. Kitabın kahramanlarından hatta  başrollerde sayabileceğimiz  Lübnan´da BM taburunda görevde bulunan Binbaşı Albert Knag; kızı Hilde´nin 15. yaş günü için hediye olarak özel bir şeyler düşünmesiyle start alıyor. Ve böylece bir kurgu planlayarak aslında kızının hayatı sorgulayıp; kim olduğunu, nereden gelip nereye gittiğini, hem kendini hem de evreni tanımasını istiyor. Ona göre evren keşfedilmeyi bekleyen bir hazineyse, kızı Sofie yani gerçekte Hilde´ye (kitabı okuyunca bu tabiri neden kullandığımı daha iyi anlayacaksınız) merak ve soru sorma becerisi kazandırmak en büyük arzusu oluyor.

            Sofie Amundsen  bir gün posta kutusunda kendi ismine ait gizemli bir zarfın içinde ?Kimsin?´ sorusuna muhatap olur. Fakat zarfta bu soru dışında başka hiçbir şey yazmaz; ne bir selam ne de kimin gönderdiği? Soru işaretiyle son bulan tek  bir sözcük o kadar?Arada bir Hilde adına yaş günü tebrik kartıyla da  karşılaşıyor oluşuyla kafası iyice karışan Sofie, kendini bir muammanın içinde  bulur. Akabinde kendisini ve tüm varlığı, zarflarda karşısına çıkan sorulardaki pencereden seyretmeye başlar. Kitapta ?Kimsin?´ sorusuyla insanın öncelikle kendisini keşfetmesinin gerekliliğine atıf yapılıyor. Öyle ya her insan aslında kendini sorgulamalı değil mi? Sorular bununla sınırlı kalmıyor, her gün değişik sorularla filozof kursuna başlamış olan Sofie, evin en kendine ait köşesine çekilip düşünmeye koyulur. Günler günleri kovaladıkça zarflar fazlalaşır, tabi bununla birlikte Sofie´nin filozofun kim olduğuna dair merakı da? Ve 15. Yaş günü geldiği gün gerçeklerle yüzleşmesiyle roman son bulur ama bu onlar için bir son değil bir başlangıcın adıdır?

           Sofie ile birlikte filozofun  sorduğu soruları onunla beraber cevaplamaya çalıştım. Bazen aynı fikirde olup,  bazen de fikir ayrılığına düşsek te sorguladıklarıyla yanıtladıklarını anlamaya gayret ettiğimi söylemeliyim. Farklılıklarımız zenginliktir deyip okumaya devam ederken, kitaptaki şu cümle dikkatimi çekti; ?İnsan neydi? Yaşadığı zaman diliminde vardı fakat bir gün yaşam son bulacaktı? Ölümün farkında olmadan yaşadığını anlamak olanaksız, yaşamanın aslında ne muhteşem  bir mucize  ve aynı zamanda ne garip bir şey olduğunu düşünmeden ölümü düşünmek de olanaksız? diyordu yazar?  Ve insanın bir makineden daha öte bir şey olduğu düşüncesine, Yaratıcının yoktan varoluşuna vurgu yapıyordu.

          Yazılanlar insanoğlunun günümüze kadar uzanan düşünsel çabasını, tarihçesini, karmaşık felsefi konuları daha kolay da anlaşılması adına ikili diyaloglarla ve onu güçlendiren betimlemelerle sunulmuş. Helenizm, Ortaçağ Rönesansı, Barok, Aydınlanma Çağı ve Romantizm dönemleri bölümler şeklinde oluşturulmuş. Bu çağlar anlatılırken de zamanın önemli filozofları olan; Sokrates, Platon, Descartes, Spionza, Kant, Aristo gibi filozofların görüşleri ele alınmıştır. Fazlasıyla Yunan ve Avrupa felsefe tarihi üzerinde durulmuş olmasına rağmen Arap ve Doğu felsefesinden çok bahsedilmemiş oluşuyla eksiklik arz etse de eser olarak tam anlamıyla felsefe tarihi üzerine yazılmış iyi bir roman takdirini hak eden türden? Ayrıntıları sevdiğim doğrudur, ama henüz okumayanlar için her ayrıntıyı vermeyi sevmediğim de...Felsefi konuları roman havasında okumak isteyenlere; şimdiden iyi okumalar?

              

 

SİZİN DÜŞÜNCELERİNİZ?
@
Ceylan Alkan

Ceylan Alkan

DİĞER YAZILARI Bir Ömrü Ramazanca Yaşamak 20-04-2021 03:30 İçinde Yalnızlık Biriktiren Şehir: Kudüs 11-03-2021 09:59 Güvercin Gerdanlığı/ İbn-i Hazm 27-10-2020 21:31 İskender Pala/ Kalp 16-09-2020 10:35 Beni Kör Kuyularda/ Hasan Ali Toptaş 10-08-2020 12:25 Mekke'ye Giden Yol 29-07-2020 10:29 Simyacı/Paulo Coelho 05-07-2020 00:00 MANTIKUT'T-TAYR (Kuşların Dili) Feridüddin Attar 13-06-2020 22:23 Sabahattin Ali´nin ?Kürk Mantolu Madonna? sı 23-04-2020 20:09 Bir Yazarın Güncesi/ Virginia Woolf 13-04-2020 00:11 Yalnızlık Sözleri 1 03-04-2020 13:36 Bülbülün Kırk Şarkısı-İskender Pala 18-02-2020 20:12 Martı Jonathan Livingston - Richard Bach 06-02-2020 22:53 Küçük Kara Balık 22-01-2020 21:36 SEFİLLER 14-01-2020 18:36 ÇAĞ GEÇİTLERİ 25-12-2019 22:06 KONUŞMALAR 15-12-2019 18:30 Hercümerç (Minimal Metinler) 05-12-2019 06:46 Beyaz Zambaklar Ülkesinde 26-11-2019 08:44 MARDİNİM 20-11-2019 23:33 TUTUNAMAYANLAR 04-11-2019 21:13 HUZURSUZLUĞUN KİTABI FERNANDO PESSOA 14-10-2019 18:33 Yazar Olabilir miyim? Yaratıcı Yazarlık Dersleri 25-09-2019 14:41 Suç ve Ceza 01-09-2019 21:46 Ölüm Divanı 03-08-2019 16:16 GÜN DOĞMADAN 16-07-2019 09:07 "hercümerç - minimal metinler? 06-07-2019 22:44 MİNİMA MORALİA 24-06-2019 07:49 EDEBİYAT NEDİR? 02-06-2019 09:17 KUR´AN ŞEHR-İ RAMAZAN 11-05-2019 02:22 BİSTURİ ( HUZURSUZ METİNLER ) 28-04-2019 22:06 YÜZYILLIK YALNIZLIK 19-04-2019 19:18 SOFİE´NİN DÜNYASI 03-04-2019 21:26 SEVGİLİ ARSIZ ÖLÜM 22-03-2019 13:23 SEN BUNA DEĞERSİN 12-03-2019 18:13 VADİDEKİ ZAMBAK,HONORE DE BALZAC 25-02-2019 21:23 Yolun Sonu 12-02-2019 20:43 Sevgiden Taştı, Taşacak Bir Yürek 02-02-2019 09:11 "Bilmek" değil, "Olmak" 25-01-2019 08:13 OLAĞANÜSTÜ DUYARLI, UMUTSUZ DERECEDE KENDİNE DÖNÜK 15-01-2019 22:47 BİR KİTABA DOKUNMAK 04-01-2019 12:18
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
TAKIMOPuanAV.
1Beşiktaş4084+45
2Galatasaray4084+44
3Fenerbahçe4082+31
4Trabzonspor4071+13
5Sivasspor4065+11
6Hatayspor4061+9
7Alanyaspor4060+13
8Fatih Karagümrük4060+12
9Gaziantep FK4058+8
10Göztepe40510
11Konyaspor4050+1
12Başakşehir FK4048-12
13Çaykur Rizespor4048-16
14Kasımpaşa4046-10
15Yeni Malatyaspor4045-4
16Antalyaspor4044-14
17Kayserispor4041-17
18BB Erzurumspor4040-24
19MKE Ankaragücü4038-19
20Gençlerbirliği4038-32
21Denizlispor4028-39
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
13.05.2021
ANKET VAKTİ TÜMÜ
Sosyal medyaya mı internet medyasına mı güveniyorsunuz?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
ARŞİV ARAMA