?>
CELAL İNAL ŞİİRLERİ ÜZERİNE…
Şiir ruhun sesidir, sözüdür ve şairin avazını duyurduğu sazıdır. Şair duygularını, kaygılarını simültane bir şekilde yazmasıyla ortaya çıkan şiirlerin tadına doyum olmaz. Epik şiir bir protesttir, lirik şiir bir dua tadında gösteri, hazdır. İki özellik birlikte olduğunda okuyanın keyfi bendleri aşar. Yaşanan çağrışımların yazıya dökülmesiyle bol metaforlu şiirler çıkar. En basit örnek ile yağmuru elif harfine, sicime, gözyaşına benzetmek zihinsel çağrışımların sonucudur.
Şiiri kalıplara sokmak biçimlendirmek elbette sanattır. Bunu için retorik bilgisi şart. Şiirsellik güzel konuşma ,vurgu, telaffuz ile pekişir.
Şiir yazmak her kişinin harcı değildir.
Bu yazıda Celal İnal'ın “Kor Zamanlar”adlı kitabındaki şiirler üzerine duygularımı paylaşacağım. Celal İnal (*) şiirleriyle yaşadığı coğrafyanın sesini,soluğunu, acılarını ve yaralarını şiirlerine taşımış, tüm şiir kitapları ile övgüler kazanmış usta bir şairdir. Şiirlerinde gözlemlediğim özellikleri anlatırken şiir üzerine birkaç satır yazmak istedim. Sayfasındaki paylaştığı şiirlerinden çok etkilendim ve şiirlerimizin benzer özelliklerine çok şaşırdım. Üslubumuzun benzerliğini biraz da aynı coğrafyadan gelmemize, yaşadığımız hayatın çokkültürlülüğüne, biraz da içimizdeki aidiyet duygusunun derinliğine bağlıyorum.
Şiirlerinin bir şiirsever olarak okudum, kesinlikle kusur arayan bir eleştirmen olarak bakmak aklımdan bile geçmezdi. Şiir dili edebiyatın diğer türlerine göre çok farklıdır, özgündür. Şair kendine özgü sözcüklerle türetebilir. Bir dilin yerel lehçesini kullandığında dil hatalı olarak algılanabilir. Şiirlerdeki küçük hataların farklılıkların eleştirilmemesi gerektiğine inanırım. Şiir için kesin kıstaslar yoktur, tür kısıtlaması, dil kısıtlaması da olmamalıdır. Bütün bunları yazmamın sebebi okuduğum "Kor Zamanlar" adlı şiir kitabının ikinci bölümüne aldığı kitapla ilgili tanıtım yazıları ve eleştiriler. Bazı eleştirilerde şaire haksızlık yapıldığı düşüncesindeyim. Eleştiri kültüründeki acımasızlığımız da eleştiri konusu olmalı. Eleştiri özeleştiriyi davet etmeli. Celal İnal hiç yüksünmeden olumsuz eleştiriyi de kitabına alarak en doğrusunu yapmış. Değerlendirmeyi okurun görüşüne bırakmış.
Ayrıca bazı şiirleri dostlarına ithaf etmesi de dostluğa ve arkadaşlığa verdiği önemi gösteriyor. Kendisiyle arkadaş olmaktan bir kez daha gurur duydum.
Şiirler düşüncenin izdüşümü, ruhun aynasıdır. Şiir yoldaştır, şiirsiz yaşanmaz.
Şiir kitapları başucu kitaplarıdır. Bir kere okuyup rafa kaldırılacak kitaplar değildir. Sevdiğiniz bir şiiri her karşımıza çıktığında nasıl ikinci ve üçüncü defa okuyorsanız şiir kitabı işte öyle defalarca okunur. Ancak o zaman keyfine varılır.
Fazla şiir kitabı okumak insanı dinlendirir, bakış açısını değiştirir, dinginlik ve sakinlik kazandırır, hatta şiir yazmaya özendirir.
Şiirlerdeki metaforlar insanın hayal gücünü arttırıyor, enerji veriyor. Turkuaz bir sabaha kalkmak, ıhlamur kokulu kadınlar, lacivert sular gibi şiirsel söylemler şiirin temel izlekleri arasında dikkati çeker.
Spoiler vermemek için tek tek şiirler hakkında bir şey yazmayı düşünmüyorum. Şair kendisini anlatırken herkes gibi Nazım Hikmet'ten etkilendiğini, toplumsal gerçekçilikten yola çıkarak şiir yazdığını, kendisi yine kitapta olan bir röportajda zaten anlatıyor.
Yürekli şairler yürekli şiirler yazarlar. Gözü pek ve ataktırlar. Show yapmadan, abartmadan, metni metafora boğmadan herkesin anlayabileceği bir düzlemde yazarlar. Aynen Celal İnal gibi...
SİSLİ BİR SABAHTA
SÖYLENEN
Suya, ateşe ve toprağa minnetle dokunanlardandı.
Bir buğday danesini kutsayanlardan...
Dualardan medet umanlardandı...
Hep kederli bir tanrıdan
Yabanıl insanlardan...
Ve suyun kaynağına yapılan
Uzun yolculuklardan
Ateşin gizini aradığı zamanlardan söz ederdi...
Toprak hâlâ bereketliydi,
Rüzgâr hâlâ güçlü...
Yel gibi geçiyordu zaman...
Ardında tek bir iz bırakmadan...
Sadece uzaklara baktığımız zamanlardı
Gün ışığının ağaçların arasından süzülerek indiği...
Sözcükler içimizden geçenleri tanımlayamıyordu.
Şairin " Zor Zamanlar" adlı kitabından alınmıştır.
*CELAL İNAL KİMDİR?
Celal İnal '64 Yunusoğlu / Yüreğir (Adana) doğumlu. İlk, orta ve lise öğrenimini Adana'da yaptı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Hungaroloji (Macar Dili ve Edebiyatı) bölümünü bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü'nde yüksek lisans yaptı. Değişik yayınevlerinde (Öteki, Doruk, Yurt Kitap Yayın, Phoenix, Gece Kitaplığı) editörlük yapan İnal, Promete adlı aylık edebiyat dergisinin sorumlu yazı işleri müdürlüğünü yaptı. Demokrasi bilincinin yaygınlaştırılması amacıyla Ankara’daki yerel radyolarda (Çağdaş, Mozaik, Ekin, İmaj, Özgür, Harman) politika, kültür, sanat ve edebiyat ile ilgili programlar hazırladı ve sundu. Kitap-lık, Düşler Öyküler, Üçüncü Öyküler, Çağdaş Türk Dili, abece, Amida, Bahçe, Lacivert, Ekin Sanat, Sincan İstasyonu, Yaşam Sanat, Kurşun Kalem, Cazkedisi, Poesis Edebiyat ve Femtrak adlı dergilerde şiir, şiir kuramı ve öykü üzerine yazılar yazdı.Web tabanlı bir haber sitesi olan https://www.yeni1mecra.com için youtube’da da yayınlanmak üzere farklı disiplinlerden sanatçılarla (şair, yazar, felsefeci, yayıncı, küratör, ressam, seramik sanatçısı vb.) yapılan kısa söyleşilerden oluşan bir görsel bellek çalışmasını gerçekleştirdi. Günlük bir gazetede düzeltmenlik yaptı.
Eserleri:
Şiir
1. Dili Zaman Şiirleri, (Öteki Yayımevi, 1997)
2. Geniş Zaman Şiirleri, (Replik Yayınları, 2001)
3. Şüpheli ve Sakıncalı, (Replik Yayınları, 2001)
4. Edip Cansever’e Güzelleme, (Replik Yayınları, 2001)
5. Antik Kahveden Sarıya Dönüşürken (Replik Yayınları, 2001)
6. Yeni Zamanlar İçin (Phoenix Yayınevi, 2005)
7. Lâl Zamanlar (Bence Kitap, 2012)
8. Harlı Zamanlar, (Gece Kitaplığı, 2016)
9. Mor ve Mühürlü Zamanlar, (Gece Kitaplığı, 2016)
10. İçimizdeki Mühür, (Gece Kitaplığı, 2016)
11. Dünyanın Doğusundan, (40 Kitap, 2020)
12. Suların Öte Yanına, (Gece Kitaplığı, 2020)
13. Mavi Zamanların Kıyısında (Gece Kitaplığı, 2020)
14. Güne ve Güneşe Doğru (Gece Kitaplığı, 2021)
15. Kar Yağarken Geceye (Gece Kitaplığı, 2022)
16. Kor Zamanlar (Gece Kitaplığı, 2023)
17. Derin Sessizlik (40 Kitap, 2024)
18. Yalnız ve Tenha (40 Kitap, 2024)
19. Harfler ve Sözler (40 Kitap, 2024)
Araştırma / İnceleme
· Demokrasi Diye Diye, TOSAV, 1998 (Ortak Kitap)
· Demokrasi Kuşağı Radyo Yazıları – II, TOSAM, 2000 (Ortak Kitap)
· Türkiye'de Hak Temelli STK'lar Sorunlar ve Çözüm Arayışları, STGM Yayınları, 2007, (Ortak Kitap)
· Demokrasi ve Yurttaşlık Kültürü, Turhan Kitabevi Yayınları, 2006, (Ortak Kitap)
· Nusayrilik ve Çokkültürlülük, Karahan Kitabevi, 2012 (Ortak Kitap)
· Bir Direniş Hikâyesi, Ergun Kuzenk’in Ardından, Gece Kitaplığı, 2021 (Derleme)
YAZARIN DİĞER YAZILARI
-
HANNA'NIN HİKAYESİ
14-04-2026
-
BAYRAMLARDAN GERİYE KALANLAR.
19-03-2026
-
Diyarbakır’da Mekân, Hafıza ve Sürdürülebilirlik; Naum Faiq’in Evi ve Kent Belleği:
08-03-2026
-
KADİFEKALE'DE
01-11-2025
-
Mardin Kültür Yolu Festivali
30-10-2025
-
MARDİNLİ OLMAK
02-10-2025
-
CAHİT SITKI'NIN EMİR ERİ
13-09-2025
-
ÖLÜMDEN SONRASI
05-09-2025
-
KENTSEL YAŞAM VE KENTLİNİN YÖNETİME KATILIMI
20-08-2025
-
MEZOPOTAMYA KİMLİĞİ VE İBRAHİM KEİVO
09-08-2025
-
CELAL İNAL ŞİİRLERİ ÜZERİNE…
24-07-2025
-
Viraneler de Ağlar (Şiir)
18-07-2025
-
Kentler, meydanlar ve Ankara.
08-07-2025
-
MARDİNSPOR ŞAMPİYON II.
30-06-2025
-
EKMEK PAHALI VE EMEK UCUZDU
23-06-2025
-
BİR BEN VARDIR BENDE BENDEN İÇERİ
13-06-2025
-
Semih Hocaoğlu ile Bayram röportajı.
06-06-2025
-
YOLA MI ÇIKTIM YOLDAN MI ÇIKTIM?
31-05-2025
-
ALLA MAİK
26-05-2025
-
MİDİLLİ LESVOS SAPPHO
20-05-2025
-
ANNE OLABİLMEK
08-05-2025
-
“Mahpushaneler de memlekettendir.”
04-05-2025
-
Mardinspor Şampiyon
01-05-2025
-
Ayrımcılık ve Ötekileştirme
27-04-2025
-
PASKALYA BAYRAMI
19-04-2025
-
Hanna’dan Anna'ya Dönüşüm
16-04-2025
-
DUAYEN GAZETECİLER
24-08-2024
-
Filistinli bir şair Mourid Barghouti
09-06-2024
-
Mardin’de Bir Kültür Ve Sanat Merkezi
28-05-2024
-
AYASOFYA ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN TURİZMDE TARİHİ BİNALARIN KORUNMASI
05-05-2024
-
MARDİN’DE TURİZM SİNYAL VERİYOR.
14-04-2024
-
Nerede O Bayramlar?
09-04-2024
-
MARDİN'İN ÇİLEKEŞ EŞEKLERİ!
23-03-2024
-
HER FANİ BİR GÜN ÖLÜMÜ TADACAKTIR
10-03-2024
-
5 ARALIK KADINLARIN SEÇME VE SEÇİLME HAKKINI KAZANDIĞI GÜN
05-12-2023
-
SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ŞEHİR HAYATINA ÇEYREK KALA.
01-12-2023
-
HRANT DİNK VAKFI KARDES UYGULAMASI VE LEVANTENLER.
23-11-2023
-
SARIMSAK TARLASI HİKAYESİ
17-11-2023
-
DOSTLUĞUN GAYESİ
08-11-2023
-
Mardin-Diyarbakır Gezisinin ardından..
30-10-2023
-
SİVAS, ÂŞIKLAR YATAĞI, NESİNİ SÖYLEYİM CANIM EFENDİM?
28-10-2023
-
Seri Katil..
25-10-2023
-
NAZENDE NAZ
09-10-2023
-
MEHMET NEZİR UCA'YI KAYBETTİK.
01-10-2023
-
MARDİN BELGESELİ ile MARDİN TURU
16-09-2023
-
BEN YALIM, NE OLACAK BENİM HALIM?
30-06-2023
-
MİDYAT’A SORALIM , EVET Mİ HAYIR MI?
21-06-2023
-
KÜLLERİNDEN DOĞANLAR - GÜLSEREN MUNGAN.
22-05-2023
-
Mardin Sevdalıları
21-05-2023
-
SEÇİM ÖNCESİ VE SONRASI
16-05-2023
-
BENİM MEMLEKETLERİM
20-11-2022
-
HÜSAMİYE MEDRESESİ
06-11-2022
-
DİYARBAKIR- MARDİN GEZİSİ
30-10-2022
-
Mardin'li yönetmen Mehmet Sait Tunç'dan bir başarı daha.
21-10-2022
-
KÜLLERİNDEN DOĞANLAR - GÜLSEREN MUNGAN
14-09-2022
-
SİZ HANGİ KUŞAKTANSINIZ?
06-09-2022
-
MARDİN'İN MEŞHUR AŞK HİKAYESİ!
29-08-2022
-
BIR ULU ÇINAR MEHMET NEZİR UCA
23-08-2022
-
YEŞİL ENERJİ ve TASARRUF
09-08-2022
-
MAHALLENİN NAMUSU
05-08-2022
-
Bir Lisan Bir İnsan
30-07-2022
-
ANADİLDE EĞİTİM HAKKI VE İKİNCİ DİL
23-07-2022
-
MARDİN’İN TAKLACI GÜVERCİNLERİ
15-07-2022
-
SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI, TOPLUMUN SESİDİR!
30-06-2022
-
VAR GİT ÖLÜM…
21-06-2022
-
MARSHALL PLANININ 75. YILI VE AMERİKAN YARDIMI
14-06-2022
-
O BİR EFSANE, O GÜLÜŞ TEKE.
05-06-2022
-
YILKI ATLARI…
30-05-2022
-
ARAYIŞ
24-05-2022
-
MARDİN BASIN TARİHİNDE İLKLER.
22-05-2022
-
AŞIRI TURİZM, YAVAŞ ŞEHİR VE MARDİN
17-05-2022
-
HAKLISIN DERDO
10-05-2022
-
MARDİN'DE BAYRAM TURİZMİ, TURİZM BAYRAMINA DÖNDÜ
05-05-2022
-
1 MAYIS BİRLİK, MÜCADELE VE DAYANIŞMA GÜNÜ.
30-04-2022
-
Bir Mardin Sevdalısı, Mehmet Sait Tunç!
25-04-2022
-
Ne Yapmalı?
18-04-2022
-
GASTRONOMİ TURİZMİ VE MARDİN...
13-04-2022
-
Mardin Gastronomi Turizmi
12-04-2022
-
İNANÇ TURİZMİ VE MARDİN
06-04-2022
-
ÇEVRE KİRLİLİĞİ VE BİZ
29-03-2022
-
MARDİN VE UNESCO DÜNYA MİRAS LİSTESİ…
23-03-2022
-
MEDENİYET, MEDİNE, MARDİN…
15-03-2022
-
KIZILTEPE’YE YENİ FAKÜLTE …
09-03-2022
-
Rusya ve Savaş!
04-03-2022
-
MASALLARLA EĞİTİM...
25-02-2022
-
İkinci Dil!
22-02-2022