?>

CELAL İNAL ŞİİRLERİ ÜZERİNE…

Nesrin Aykaç

10 ay önce

Şiir ruhun sesidir, sözüdür ve şairin avazını duyurduğu sazıdır. Şair duygularını, kaygılarını simültane bir şekilde yazmasıyla ortaya  çıkan şiirlerin tadına doyum olmaz. Epik şiir bir protesttir, lirik şiir bir dua tadında gösteri, hazdır. İki özellik birlikte olduğunda okuyanın keyfi bendleri aşar. Yaşanan çağrışımların yazıya dökülmesiyle bol metaforlu şiirler çıkar. En basit örnek ile yağmuru elif harfine, sicime, gözyaşına  benzetmek zihinsel çağrışımların sonucudur. 

Şiiri kalıplara sokmak biçimlendirmek elbette sanattır. Bunu  için retorik bilgisi şart. Şiirsellik güzel konuşma ,vurgu, telaffuz ile pekişir.

Şiir yazmak her kişinin harcı değildir. 

Bu yazıda Celal İnal'ın “Kor Zamanlar”adlı kitabındaki şiirler üzerine duygularımı paylaşacağım. Celal İnal (*) şiirleriyle  yaşadığı coğrafyanın sesini,soluğunu, acılarını ve yaralarını şiirlerine taşımış, tüm şiir kitapları ile övgüler kazanmış usta bir şairdir. Şiirlerinde gözlemlediğim özellikleri anlatırken şiir üzerine birkaç satır yazmak istedim. Sayfasındaki paylaştığı şiirlerinden çok etkilendim ve şiirlerimizin benzer özelliklerine çok şaşırdım.  Üslubumuzun benzerliğini biraz da aynı coğrafyadan gelmemize, yaşadığımız hayatın çokkültürlülüğüne, biraz da içimizdeki aidiyet duygusunun derinliğine bağlıyorum. 

 Şiirlerinin bir şiirsever olarak okudum, kesinlikle kusur arayan bir eleştirmen olarak bakmak aklımdan bile geçmezdi. Şiir dili edebiyatın diğer türlerine göre çok farklıdır, özgündür. Şair kendine özgü sözcüklerle türetebilir. Bir dilin yerel lehçesini kullandığında dil hatalı olarak algılanabilir. Şiirlerdeki küçük hataların farklılıkların eleştirilmemesi gerektiğine inanırım. Şiir için kesin kıstaslar yoktur,  tür kısıtlaması, dil kısıtlaması da olmamalıdır. Bütün bunları yazmamın sebebi okuduğum "Kor Zamanlar" adlı şiir kitabının ikinci bölümüne aldığı kitapla ilgili tanıtım yazıları ve eleştiriler. Bazı eleştirilerde şaire haksızlık yapıldığı düşüncesindeyim. Eleştiri kültüründeki acımasızlığımız da eleştiri konusu olmalı. Eleştiri özeleştiriyi davet etmeli. Celal İnal hiç yüksünmeden olumsuz eleştiriyi de kitabına alarak en doğrusunu yapmış. Değerlendirmeyi okurun görüşüne bırakmış.

Ayrıca bazı şiirleri dostlarına ithaf etmesi de dostluğa ve arkadaşlığa verdiği önemi gösteriyor. Kendisiyle arkadaş olmaktan bir kez daha gurur duydum.

Şiirler düşüncenin izdüşümü, ruhun aynasıdır. Şiir yoldaştır, şiirsiz yaşanmaz.

Şiir kitapları başucu kitaplarıdır. Bir kere okuyup rafa kaldırılacak kitaplar değildir. Sevdiğiniz bir şiiri  her karşımıza çıktığında nasıl ikinci ve üçüncü defa okuyorsanız şiir kitabı işte öyle defalarca okunur. Ancak o zaman keyfine varılır. 

Fazla şiir kitabı okumak insanı dinlendirir, bakış açısını değiştirir, dinginlik ve sakinlik kazandırır, hatta şiir yazmaya özendirir. 

Şiirlerdeki metaforlar insanın hayal gücünü arttırıyor, enerji veriyor. Turkuaz bir sabaha kalkmak, ıhlamur kokulu kadınlar, lacivert sular gibi şiirsel söylemler şiirin temel izlekleri arasında dikkati çeker. 

Spoiler vermemek için tek tek şiirler hakkında bir şey yazmayı düşünmüyorum. Şair kendisini anlatırken herkes gibi Nazım Hikmet'ten etkilendiğini, toplumsal gerçekçilikten yola çıkarak şiir yazdığını, kendisi yine kitapta olan bir röportajda zaten anlatıyor. 

Yürekli şairler yürekli şiirler yazarlar. Gözü pek ve ataktırlar. Show yapmadan, abartmadan, metni metafora boğmadan herkesin anlayabileceği bir düzlemde yazarlar. Aynen Celal İnal gibi...

SİSLİ BİR SABAHTA 

SÖYLENEN

Suya, ateşe ve toprağa minnetle dokunanlardandı. 

Bir buğday danesini kutsayanlardan...

Dualardan medet umanlardandı...

Hep kederli bir tanrıdan

Yabanıl insanlardan...

Ve suyun kaynağına yapılan 

Uzun yolculuklardan 

Ateşin gizini aradığı zamanlardan söz ederdi... 

Toprak hâlâ bereketliydi, 

Rüzgâr hâlâ güçlü... 

Yel gibi geçiyordu zaman... 

Ardında tek bir iz bırakmadan...

Sadece uzaklara baktığımız zamanlardı 

Gün ışığının ağaçların arasından süzülerek indiği...

Sözcükler içimizden geçenleri tanımlayamıyordu.

 Şairin " Zor Zamanlar" adlı kitabından alınmıştır.

 *CELAL İNAL KİMDİR?

Celal İnal '64 Yunusoğlu / Yüreğir (Adana) doğumlu. İlk, orta ve lise öğrenimini Adana'da yaptı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Hungaroloji (Macar Dili ve Edebiyatı) bölümünü bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü'nde yüksek lisans yaptı. Değişik yayınevlerinde (Öteki, Doruk, Yurt Kitap Yayın, Phoenix, Gece Kitaplığı) editörlük yapan İnal, Promete adlı aylık edebiyat dergisinin sorumlu yazı işleri müdürlüğünü yaptı. Demokrasi bilincinin yaygınlaştırılması amacıyla Ankara’daki yerel radyolarda (Çağdaş, Mozaik, Ekin, İmaj, Özgür, Harman) politika, kültür, sanat ve edebiyat ile ilgili programlar hazırladı ve sundu. Kitap-lık, Düşler Öyküler, Üçüncü Öyküler, Çağdaş Türk Dili, abece, Amida, Bahçe, Lacivert, Ekin Sanat, Sincan İstasyonu, Yaşam Sanat, Kurşun Kalem, Cazkedisi, Poesis Edebiyat ve Femtrak adlı dergilerde şiir, şiir kuramı ve öykü üzerine yazılar yazdı.Web tabanlı bir haber sitesi olan https://www.yeni1mecra.com için youtube’da da yayınlanmak üzere farklı disiplinlerden sanatçılarla (şair, yazar, felsefeci, yayıncı, küratör, ressam, seramik sanatçısı vb.) yapılan kısa söyleşilerden oluşan bir görsel bellek çalışmasını gerçekleştirdi.  Günlük bir gazetede düzeltmenlik yaptı.

 Eserleri:

Şiir

1.        Dili Zaman Şiirleri, (Öteki Yayımevi, 1997)

2.        Geniş Zaman Şiirleri,  (Replik Yayınları, 2001)

3.        Şüpheli ve Sakıncalı, (Replik Yayınları, 2001)

4.        Edip Cansever’e Güzelleme, (Replik Yayınları, 2001)

5.        Antik Kahveden Sarıya Dönüşürken (Replik Yayınları, 2001)

6.        Yeni Zamanlar İçin (Phoenix Yayınevi, 2005)

7.        Lâl Zamanlar (Bence Kitap, 2012)

8.        Harlı Zamanlar, (Gece Kitaplığı, 2016)

9.        Mor ve Mühürlü Zamanlar, (Gece Kitaplığı, 2016)

10.     İçimizdeki Mühür, (Gece Kitaplığı, 2016)

11.     Dünyanın Doğusundan, (40 Kitap, 2020)

12.     Suların Öte Yanına, (Gece Kitaplığı, 2020)

13.     Mavi Zamanların Kıyısında (Gece Kitaplığı, 2020)

14.     Güne ve Güneşe Doğru (Gece Kitaplığı, 2021)

15.     Kar Yağarken Geceye (Gece Kitaplığı, 2022)

16.     Kor Zamanlar (Gece Kitaplığı, 2023)

17.     Derin Sessizlik (40 Kitap, 2024)

18.     Yalnız ve Tenha (40 Kitap, 2024)

19.     Harfler ve Sözler (40 Kitap, 2024)

Araştırma / İnceleme

·         Demokrasi Diye Diye, TOSAV, 1998 (Ortak Kitap)

·         Demokrasi Kuşağı Radyo Yazıları – II, TOSAM, 2000 (Ortak Kitap)

·         Türkiye'de Hak Temelli STK'lar Sorunlar ve Çözüm Arayışları, STGM Yayınları, 2007, (Ortak Kitap)

·         Demokrasi ve Yurttaşlık Kültürü, Turhan Kitabevi Yayınları, 2006, (Ortak Kitap)

·         Nusayrilik ve Çokkültürlülük, Karahan Kitabevi, 2012 (Ortak Kitap)

·         Bir Direniş Hikâyesi, Ergun Kuzenk’in Ardından, Gece Kitaplığı, 2021 (Derleme)

 

 

 

 

YAZARIN DİĞER YAZILARI